Die naam Olivedale is ‘n verkeerde benaming. Dit het min, indien enigiets, te doen met die verboude Mediterreense vrugte, maar verwys na die inheemse Olievenhout, of wilde olyfboom wat nog in die omgewing van Swellendam gevind kan word. Olivedale is ‘n landelike gemeenskap in die Buffeljagsrivier-nedersetting wat deel uitmaak van die Swellendam-distrik.

Van ver af lyk dit soos ‘n gewone gebreekte klip. Maar toe die plaasbestuurder, Adrian Sutton, nader kom, besef hy dat die stuk rots omring deur klippies van verskillende groottes nie per ongeluk gevorm is nie. Sy simmetriese ontwerp het ‘n bylkop gevorm wat in ‘n groot hand kon pas. Dit is later deur kundiges geïdentifiseer dat dit gedurende die vroeë steentydperk tussen ongeveer 400 000 en 1 000 000 vC gemaak is. Hulle kom dikwels voor in ou riviergrave, waar die keisteen wat deur miljoene jare deur die natuurlike tuimelende werking van die water in die rivier afgerond is, op terrasse bokant die rivier agtergelaat het terwyl dit dieper in die vallei gesny het.

En so is ‘n string tussen die antieke en die moderne gevorm; die eenheid van bestaan te demonstreer; ‘n skakel tussen die verlede en die hede; ‘n skakel wat oor tyd en ruimte strek. Want op daardie terrein het die kern van die Olivedale-wingerdprojek – die Kelder – opgestaan. En in die omliggende 22 hektaar van die sterk verskillende maagdelike gronde het wingerde gegroei om hul nektar aan daardie hart te voorsien. Wie weet watter klein spore deur die ou mense agtergelaat is tydens hul dwaal en jag? En die duisende voor en na hulle. Hierdie spore, al is dit mikroskopies, is almal opgeneem in die aarde wat die wingerde voed.

Vandag se inwoners van die Overberg-streek in die Wes-Kaap het steeds sterk bande met ‘n kleurryke, baanbrekende en ietwat uitdagende verlede, en Olivedale Vineyards is ‘n gepaste huldeblyk vir daardie gees. Nadat die Nederlanders in die middel van die 17de eeu ‘n aanvullingstasie in Kaapstad opgerig het, het die handel met die inheemse pastoraal Khoikhoi hulle ooswaarts gebring oor die Hottentots-Hollandberge. Binne ‘n eeu is die gebied tot ‘n landdrosdistrik met die naam Swellendam verklaar, wat die derde oudste dorp van Suid-Afrika geword het. Maar vyftig jaar later het die plaaslike setlaars in opstand gekom teen die wanfunksionering van die VOC (Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie) en ‘n onafhanklike Republiek verklaar. Dit het slegs 90 dae geleef na die Britse besetting van die Kaapkolonie.

Olivedale Vineyards se skakel na wynmaak gaan nog verder terug. Suid-Afrika kan met reg sy plek inneem onder die wêreld se beste en oudste wynprodusente. Dit is sedert 1659 besig om wyn te maak nadat wingerdstokke in 1655 uit Frankryk ingevoer is. Suid-Afrika het toe dieselfde evolusiefases beleef as al die tradisionele “ou” wynprodusente. Vandag kan Suid-Afrika se beste wyne hul eie hou teen die beste van die ‘ou’ wynproduserende lande. Al hierdie ervarings, plus ‘n paar revolusionêre ekologiese denke, word in elke faset van die wynmaak van Olivedale in die gedrang gebring.